Tedarik Zinciri Stratejileri Dersi
MRP Hatası Büyük Müşteri Kaybettirir mi?
MRP Hatası Büyük Müşteri Kaybettirir mi?
Prof. Dr. Murat ERDAL – merdal@istanbul.edu.tr
Bu haftadan itibaren “Satınalma Pratikleri” köşesinde, satınalma, planlama, tedarikçi ve sözleşme yönetiminden sahaya dönük kısa notlar paylaşacağız.
Üretim tesislerinde satış, operasyon planlama ve tedarik zinciri arasındaki ilişkinin gücü, şirketin geleceğine doğrudan yön verir.Tedarik zincirlerinin başarısı müşteriyi mutlu etmekten geçer. Bunun ilk adımı müşteri taleplerini doğru anlamak, satış tahminlerini sağlıklı değerlendirmek ve pazardan gelen sinyalleri iyi okumaktır. Satış tahminlerindeki doğruluk yüzdesi ve plan stabilitesi şirketin tüm operasyonlarına yön verir.
Müşteri portföyünüz çok değerlidir. Bu portföyü iyi şekilde analiz etmelisiniz. Müşterilerin büyüklükleri, sipariş hacim ve sıklıkları, karlılık seviyeleri ve coğrafi dağılımları sizi doğrudan etkiler. Portföyünüzde 2-3 müşteri toplam kapasitenizin % 60-70 civarını yönetiyorsa öncelikleriniz büyük müşteriler (key account) olacaktır. Onları ne kaybetmek istersiniz ne de kısa sürede onların yerine büyük bir müşteri kazanamazsınız.
Kilit müşteriler şirketin üretim sürekliliğini, nakit akışını ve gelecek planını doğrudan etkileyen stratejik hesaplardır. İşte bu noktada planlama kritik hale gelir.
Planlama bu işin beyni ise iyi bir koordinasyona ihtiyaç var.
Planlama, satıştan gelen değerlendirmeleri, öngörüleri ve tahminleri somut üretim aksiyonuna dönüştürür. Hangi ürünün, ne zaman, ne miktarda üretileceği çalışılır. Ana üretim planı, kapasite planlama, hat ve makine kullanımı, insan kaynağı ve vardiya düzeni bu çerçevede şekillenir.
Satınalma ise bu planın malzeme tarafını yönetir. Ne zaman, hangi malzemeye, ne kadar ihtiyaç olduğunu değerlendirir. Tedarik süresi, mevcut stok, açık siparişler, tedarikçi kapasiteleri ve alternatif kaynaklar satınalma kararlarının temel girdileridir. Burada Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) devreye girer. MRP, üretim planını malzeme ihtiyacına çevirir. Doğru çalıştığında satın almaya güçlü bir yol haritası verir.
Hatalı çalıştığında ise zincirin tamamını riske sokar.
MRP hatası büyük müşteri kaybettirir mi?
Net olalım. Evet, kaybettirebilir. Bazen tek bir malzemenin gözden kaçması üretim operasyonlarında büyük sıkıntılara neden olabilir. Ürün ağacındaki eksik veya hatalı bilgi satınalma ihtiyacını yanlış üretir. Risk kapıyı çalar. Şirket içerisinde işler karışır.
Toplantılar ve yazışmalar birbirini kovalar.
Son dakika ve acil çözüm üretme arayışı hız kazanır. Ramak kala durumu yaşanır.
Ekibin tüm üyeleri uykusuz kalır. İş yerinde stres artar. Sonuçta üretim durma riskiyle karşı karşıya kalır.
Ya zamanında bin bir türlü çaba ile çözersiniz. Ya da müşteriye termin sapması yaşatırsınız. Sonuç: Büyük müşterinin gözünde tedarikçi güvenilirliğiniz yara alır.
Her şey performans değerlendirme (KPI) ile raporlanır.
Büyük müşteriye ilişkiyi sonlandırması için güçlü bir koz verilmiş olmaz mı?
Büyük müşteriler büyük balıklar gibidir. Onların peşinden koşan, onları kazanmak isteyen çok sayıda üretici ve avcı satışçı vardır. Siz hata yaptığınızda, birçok ülkeden farklı üreticiler (Uzak Doğu ve özellikle Çin) aynı müşteriye daha iyi termin, daha uygun fiyat veya daha güvenli tedarik vaadiyle çoktan yaklaşmış olabilir.
Bu nedenle MRP hatası içeride teknik bir planlama problemi gibi görülmemelidir.
Büyük müşterinin gözünde bu hata, tedarikçi güvenilirliğini sorgulatan güçlü bir argümana dönüşebilir. Bu nedenle üretim tesislerinde MRP, planlama ve satınalma entegrasyonu yalnızca teknik bir konu değildir.
Doğrudan müşteri ilişkisi, gelir sürekliliği ve şirketin geleceği ile ilgilidir.
Şirket olarak kendimize şu soruyu soralım:
Büyük müşterilerimize verdiğimiz teslimat sözünün arkasında gerçekten güvenilir bir satış, operasyon planlama ve satınalma sistemi var mı?
Anahtar Sözcükler: Satınalma, MRP, üretim, operasyon, planlama, satış, Malzeme İhtiyaç Planlaması
İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Doktora Programı

1.Haftadan 14. Haftaya kadar tüm dersleri görmek için “Ders İçeriği” sekmesini tıklayınız.
“Tedarik Zinciri Stratejileri” başlıklı dersimiz İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Doktora Programında yer almakta olup Güz yarıyılında okutulmaktadır.
Ders Hakkında:
Tedarik zinciri stratejileri, tahminleme, satınalma, kaynak kullanımı, üretim planlama, akış ve süreç yönetimi, pazarlama, satış sonrası destek, hizmet, lojistik ve dolaylı olarak finans ve insan kaynakları yönetimi de dahil olmak üzere işletme bütününü ilgilendirmektedir.
Ders kapsamında özellikle işletme tedarik zinciri stratejisinin belirlenmesi, tedarik zinciri tasarımı, planlama ve operasyon konuları incelenmektedir.
Satınalma ve Tedarik Zinciri Yönetimi başlıklı dersimiz için gerekli öğrenme kaynaklarına erişim sağlayın.
PDF Makale Listesi – Satın alma ve Tedarik Zinciri Yönetimi
Satın alma ve Tedarik Zinciri Yönetimi konularında ekibini geliştirmek isteyen yöneticilerimiz için MAKALE LİSTESİ paylaşıyorum.
PDF KLASÖRÜ İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ
Makale Listesi düzenli olarak güncellenmektedir.
Makale Listesi 6 Ana Kategoriden meydana gelmektedir:
- Satınalma Yönetimi
- Tedarik Zinciri Yönetimi
- Sektörel Kontrat İncelemeleri – Sözleşme Yönetimi
- Müzakere Teknikleri ve Pazarlık Becerileri
- Sürdürülebilirlik ve Yeşil Dönüşüm
- Kurumsal Satış
Klasör içerisinde;
- Eğitim Testleri
- Anketler
- Kitap Önerileri yer almaktadır.
Makale / Okuma Listesinin Yüksek Lisans ve Doktora sınavlarına hazırlanan öğrencilerimiz için faydalı olmasını dilerim.
KİTAP : Dersin kaynak kitabı SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ (Beta Yayıncılık) 4. Baskı.

AÇIK KAYNAK: Buyer Network İş ve Ticaret Platformu
Ücretsiz. Forum https://buyernetwork.net/forum kısmında yüzlerce klasöre 1 dakikada erişebilirsiniz. Sınıf arkadaşlarınızla paylaşın.
Satınalma, Tedarik Zinciri, Lojistik, Depolama, Taşımacılık, Dış Ticaret, Gümrük Operasyonları ve Hukuk forumlarını ziyaret edin.
ÖĞRENME MERKEZİ:
Öğrenme Merkezi içerisine yer alan Satınalma Dergisi tüm arşivini (100 sayı) inceleyin. Literatür taraması. Makalelerden yararlanın.
Bitirme ödevi, yüksek lisans proje ve tez çalışmaları, doktora tezleri için kullanılmalıdır.
https://learning.buyernetwork.net
Üyelik Gerektirmektedir.
MOBİL UYGULAMA:
Tedarik Zinciri Yönetimi Mobil Uygulama ile güncel gelişmeleri duyuru ve etkinlikleri takip edin.
https://itunes.apple.com/app/id1207666067?mt=8 Ücretsiz. Telefonunuza indirin. Hemen kullanmaya başlayın.
Kaynak Kitaplar:
– Entegre Lojistik Yönetimi, Murat Erdal, Ömer Görçün, Özhan Görçün, Mehmet Sıtkı Saygılı, 3. Baskı, Beta Basım Yayım A.Ş., Aralık 2020.
– SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ (Beta Yayıncılık) 4. Baskı, Murat Erdal.
– Konteyner Deniz ve Liman İşletmeciliği, Murat Erdal (Editör), Beta Basım Yayım A.Ş.
– Uluslararası Demiryolu Eşya Taşımacılığı, Murat Erdal, Aydın Güvenler, Kosta Sandalcı, UTİKAD Yayını, İstanbul, 2009.
– Lojistik İşletmelerinde Yönetim ve Organizasyon; Filo Yönetimi, Murat Erdal, Mehmet Saygılı, UTİKAD Yayını.
– Lojistik Yönetimi, Murat Erdal, Metin Çancı, 3. Baskı, UTİKAD Yayını.
– Uluslararası Taşımacılık Yönetimi, Murat Erdal, Metin Çancı, UTİKAD Yayını.
– Küresel Lojistik, Murat Erdal, UTİKAD Yayını, İstanbul, 2005.
– Lojistik ve Dış Ticaret Sözlüğü, Murat Erdal, Mustafa Alkan, UTİKAD Yayını, İstanbul, 2007.
– Depo Yönetimi, Murat Erdal, Ömer Görçün, Mehmet Sıtkı Saygılı, UTİKAD Yayını, İstanbul, 2010.
-
- Tedarik Zinciri Stratejisi ve Tedarik Zinciri Tasarımı
-
- Tedarik Zinciri Planlaması
-
- Tedarik Zinciri Operasyon
-
- Tedarikçi İlişkileri Yönetimi
-
- İçsel Tedarik Zinciri Yönetimi
-
- Müşteri İlişkileri Yönetimi
- Stratejik Uygunluğun Başarılması
- Stratejik Odağın Başarılması (Şirketler Arası ve Operasyonlar Arası Odak)
-
- Tesisler ve Tesislerle İlişkili Ölçütler
- Stok ve Stoklarla İlişkili Ölçütler
- Taşıma ve Taşıma İle İlişkili Ölçütler
- Bilgi ve Bilgiyle İlişkili Ölçütler
- Kaynak ve Kaynak İle İlişkili Ölçütler
-
- Tedarik Zinciri Ön Çalışmaları
- Yol Haritasının Oluşturulması
- Geleneksel Satınalma Anlayışından Stratejik Kaynak Stratejisine Geçiş
- Tedarik Zinciri Yazılımının Seçilmesi
Dersin Öğrenme Çıktıları:
Doktora öğrencileri bu dersi başarı ile tamamladıklarında,
-Tedarik Zinciri Yönetiminde Arz ve Talep Planlaması süreçlerini yönetebilir.
-Tedarik Zinciri Karar ve Süreçleri hakkında bilgi sahibi olur.
-Tedarikçi ilişkileri yönetim sistemini kurabilir.
-Tedarik Zinciri Stratejileri geliştirebilir.
Kaynaklar:
Erdal, M., Satınalma ve Tedarik Zinciri Yönetimi, 4. Baskı, Beta Yayınevi, 2019.
Erdal, M. ve Çancı, M., Lojistik Yönetimi, Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Yayını, 4. Baskı, İstanbul, 2013.
Erdal, M. ve Çancı, M., Uluslararası Taşımacılık Yönetimi, Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Yayını, 4. Baskı, İstanbul, 2013.
Erdal, M., Görçün, Ö., Saygılı M., Depo Yönetimi, Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Yayını, 2010.
Bilgiler
- Dersler 53
- Quiz Sayısı 0
- Süre 50 hours
- Seviye Doktora
- Dil Türkçe
- Öğrenci Sayısı 0
- Değerlendirme Self
-
1. Hafta
-
2. Hafta
- Ders 2.1 Orta Koridor ve Türkiye: Kısıtlar ve Gerçeklik
- Ders 2.2 Alırken Kazanmanın Koşulları, Doğru mu ? Yoksa içi boş bir söz mü ?
- Ders 2.3 Satınalma Operasyonlarında Çıkar Çatışması: Akrabalık Bağı, Geciken Aksiyonlar ve Borç–Alacak Davasına Dönüşen Risk
- Ders 2.4 Satın alma Eğitimi Uygulama-1 : Tedarikçi Performans Değerlendirme Nasıl Yapılır?
- Ders 2.5 Satınalma Planlaması ve Bütçe Yönetimi: Ne Harcadık? Ne Harcayacağız?
-
3. Hafta
- Ders 3.1 GÜÇLÜ ALICILAR DÖNEMİNDEYİZ. SATIŞ EKİPLERİNİN İŞİ ZORLAŞIYOR.
- Ders 3.2 MÜZAKERE TEKNİKLERİ ve PAZARLIK YÖNETİMİ EĞİTİM VAKASI #41
- Ders 3.3 Satın almada Suistimal ve Yolsuzluk: Kurumsallaşma Boşlukları ve Bir Dava İncelemesi
- Ders 3.4 Şirket Harcama Yönetiminde Riskler: Suistimal, Usulsüzlük ve Rüşvet
-
4. Hafta
- Ders 4.1 Tedarikçi Bilgi Formları Kurumsal Özgeçmiş mi ? Bumerang Etkisi
- Ders 4.2 ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı Yol Haritası ve Adım Adım Sıfır Emisyon Hedefi
- Ders 4.3 Satınalma Teklifleri Sümen Altı Edilirse Ne Olur? Promosyon Alımlarında Menfaat İddiaları, Tedarikçi Kayırma ve Dava Süreci
- Ders 4.4 Stratejik Satın alma Yönetimi Eğitimi
-
5. Hafta
- Ders 5.1 Firma Körlüğünü Aşma, Tedarikçi Araştırması ve Örgütsel Pazarlarda Yeni İstihbarat Kaynakları
- Ders 5.2 Sürdürülebilir Tedarik Stratejisi Nedir? ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı – II
- Ders 5.3 Tedarikçinin Alacak İddiası ve Alıcının “Nitelikli Dolandırıcılık” Savunması: Bir Dava İncelemesi
- Ders 5.4 Sürdürülebilir ve Sorumlu Tedarik Zinciri Yönetimi Eğitimi
-
6. Hafta
- Ders 6.1 MRP Hatası Büyük Müşteri Kaybettirir mi?
- Ders 6.2 “Kurt Geçirdiği Ayazı Unutmayacak”: Tedarikçi Müşteri Seçiyor. Alıcılar Ürün Bulamıyor.
- Ders 6.3 Sürdürülebilir Tedarik Operasyonlarında Planlama ve Gereklilikler ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Standardı – 3
- Ders 6.4 Satınalma Süreçlerinde İhbar, İç Kontrol ve Gizlilik: Bir Dava İncelemesi
-
7. Hafta
- Ders 7.1 Pazarlık Yönetimi – Stratejiler ve Taktikler
- Ders 7.2 Sürdürülebilir Tedarikçi Kimdir? Bir Şirketi Sürdürülebilir Kılan Özellikler Nelerdir?
- Ders 7.3 Vana Alımlarında % 35 Fiyat Farkı: Satınalmada Suistimal İddiaları ve Yargı Maliyeti
- Ders 7.4 Satınalma Kontrat Yöneticiliği ve Tedarikçi Sözleşmeleri Eğitimi
-
8. Hafta
-
9. Hafta
-
10. Hafta
-
11. Hafta
- Ders 11.1 İdari İşler ve Tesis Yönetimi Departmanlarının Yükselişi
- Ders 11.2 Son Dakika Talepleri Müzakere Teknikleri ve Pazarlık Becerileri Eğitimi
- Ders 11.3 Değer Zinciri ve Kapsam 3 Emisyon Hesaplamaları
- Ders 11.4 Tamiri Mümkün Makinelerin Hurda Olarak Piyasaya Satışı ve Rüşvet İddiası: İlk Derece Mahkemesinden İstinafa Uzanan Bir Dava İncelemesi
-
12. Hafta
- Ders 12.1 Tedarikçi Günü Nasıl Planlanır? Tedarikçi Günü Etkinliği; Organizasyon ve Yürütme için Yol Haritası
- Ders 12.2 Çimento Sektöründe Değer Zinciri ve Emisyon Azaltım Hedefleri
- Ders 12.3 SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ ve YEŞİL SATIN ALMA EĞİTİMİ
- Ders 12.4 Sürdürülebilir Tedarikçi Geliştirme ve Tedarik Zinciri Yönetim Danışmanlığı
-
13. Hafta
-
14. Hafta
