Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Eğitimi

Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Eğitimi
Sürdürülebilirlik, İş Etiği ve Kurumsal Yönetişim

Şirketinizin Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Adımları Neler?

Sürdürülebilirlik komitenizin gündeminde rüşvet ve yolsuzlukla mücadele eğitimleri var mı? Şirket politikanızın çalışanlar tarafından anlaşılmasını ve günlük iş kararlarında uygulanmasını nasıl sağlıyorsunuz? Eğitimlerinizi, katılım oranlarını ve öğrenme sonuçlarını somut kayıtlarla gösterebiliyor musunuz?

Sürdürülebilirlik taahhütlerinin hayata geçirilmesi; yönetimin sahiplenmesini, çalışanların riskleri tanımasını ve iş ortaklarıyla ilişkilerde etik kuralların uygulanmasını gerektirir. Bu eğitim, şirketlerin söz konusu adımları planlamasını ve eğitim faaliyetlerini izlenebilir kayıtlarla desteklemesini amaçlamaktadır.

Uluslararası Standart ve Beklentileri Ne Ölçüde Karşılıyorsunuz?

• GRI 205-2:Yolsuzlukla mücadele politikalarının iletişimini ve eğitimlerini kapsar. Eğitim alan çalışanların ve yönetim organı üyelerinin sayı ve oranlarının açıklanmasını ister. Şirketiniz kimlere eğitim verdiğini ve eğitimin kapsama oranını raporlayabiliyor mu?
• ESRS G1-3 — 2023 :Rüşvet ve yolsuzlukla mücadele eğitimlerinin niteliği, kapsamı ve derinliği; risk altındaki fonksiyonların eğitimle kapsanma yüzdesi ve yönetim organlarına verilen eğitimler hakkında açıklama öngörür. Riskli görevlerde çalışan ekipleriniz ve yöneticileriniz eğitim programınızın içinde mi?
• ISO 37001:2025:Rüşvetle Mücadele Yönetim Sistemi; politika, durum tespiti, kontroller, eğitim ve izleme uygulamalarını birlikte ele alır. Çalışanlarınız, şirketinizin rüşvetle mücadele kurallarını kendi görevlerinde nasıl uygulayacağını biliyor mu?
• UN Global Compact — 10 ilke:Yolsuzlukla mücadele taahhüdünüzü hangi somut uygulamalarla destekliyorsunuz?
• EcoVadis — Etik Teması:Rüşvet ve yolsuzlukla mücadele eğitimlerinizi ve uygulamalarınızı belgeleyebiliyor musunuz?

Eğitimin Amacı

Şirketlerin sürdürülebilirlik taahhütlerini iş etiği ve kurumsal yönetişim uygulamalarıyla desteklemek; yöneticilerin ve çalışanların rüşvet, yolsuzluk ve çıkar çatışması risklerini tanımasını ve günlük iş kararlarında doğru adımları atmasını sağlamak.

Program; şirket politikalarının çalışanlara aktarılması, iş ortaklarıyla ilişkilerde uygulanması ve eğitim faaliyetlerinin ölçülebilir kayıtlarla sürdürülebilirlik raporlamasına yansıtılması üzerinde durmaktadır. 10 örnekten oluşan uygulama havuzundan, kurumun ihtiyaçlarına ve katılımcı profiline uygun vakalar seçilerek etik riskler ve önleyici yaklaşımlar ele alınır.

Kimler Katılmalı?

Sürdürülebilirlik, uyum, insan kaynakları, hukuk, iç denetim, satınalma, satış ve finans ekipleri; birim yöneticileri ve iş ortaklarıyla ilişkileri yöneten çalışanlar.

Eğitmen: Prof. Dr. Murat ERDAL
Eğitim Süresi: 1 gün

1. Sürdürülebilirlik ve Sorumlu İş Yapma

• Sürdürülebilirliğin iş etiği ve kurumsal yönetişim boyutu.
• Rüşvet ve yolsuzluğun kurumsal güvene, rekabete ve paydaş ilişkilerine etkileri.
• Şirket taahhütleri ile günlük uygulamalar arasındaki boşluklar.
• Yönetimin, çalışanların ve iş ortaklarının sorumlulukları.

Uygulama 1: Satın Almada Suistimal ve Yolsuzluk: Kurumsallaşma Boşlukları ve Bir Dava İncelemesi
Sorumlu iş yapma kültürü ve kurumsal kontrol ihtiyacı.

2. Uluslararası Standartlar ve Şirketlerden Beklentiler

• GRI 205: Risk değerlendirmesi, politika iletişimi, eğitim ve olayların raporlanması.
• ESRS G1: İş etiği, kurumsal kültür ve rüşvetle mücadele açıklamaları.
• ISO 37001: Politika, sorumluluk, eğitim ve kontrol uygulamaları.
• UN Global Compact İlke 10 ve EcoVadis etik değerlendirmesi.
• Şirketin yükümlülükleri, gönüllü taahhütleri ve bunları destekleyen kayıtlar.

3. Şirket Politikasını Günlük İş Kararlarına Yansıtmak

• Üst yönetimin sahiplenmesi ve davranışlarıyla örnek olması.
• Politikanın çalışanlara aktarılması ve görev bazında açıklanması.
• Sürdürülebilirlik, uyum, hukuk ve insan kaynakları ekiplerinin iş birliği.
• Karar, onay ve kontrol süreçlerinde sorumlulukların belirlenmesi.

Uygulama 2: Satınalma Teklifleri Sümen Altı Edilirse Ne Olur?
Şeffaflık, adil değerlendirme ve kararların izlenebilirliği.

4. Günlük İş Hayatında Etik Riskleri Tanımak

• Hediye, ağırlama, seyahat ve etkinlik davetleri.
• Çıkar çatışmaları, akrabalık ve kişisel ilişkiler.
• Bağış, sponsorluk ve sosyal sorumluluk faaliyetlerinde riskler.
• Kamu görevlileriyle ilişkiler, aracı komisyonları ve uygunsuz ödeme talepleri.

Uygulama 3: Hediye mi, Rüşvet mi? Tedarikçi İlişkilerinde Üç Şaşırtıcı Dava Örneği
Menfaatlerin değerlendirilmesi ve etik sınırların tanınması.

Uygulama 4: Satınalma Operasyonlarında Çıkar Çatışması: Akrabalık Bağı, Geciken Aksiyonlar ve Borç–Alacak Davasına Dönüşen Risk
Kişisel ilişkilerin açıklanması ve tarafsız karar verme.

5. Değer Zincirinde İş Ortakları ve Üçüncü Taraf Riskleri

• Tedarikçi, müşteri, bayi, distribütör, danışman ve aracılarla ilişkiler.
• İş ortağı seçiminde durum tespiti ve erken uyarı işaretleri.
• Etik taahhütler, sözleşme hükümleri ve kontrol noktaları.
• Şüpheli talepler karşısında danışma, bildirim ve yetkili onay süreçleri.

Uygulama 5: Giriş Kalite Kontrolde Rüşvet İddiası: Bir Dava İncelemesi
İş ortağı ilişkilerinde etik riskler ve kontrol süreçleri.

Uygulama 6: Tedarikçinin Alacak İddiası ve Alıcının Nitelikli Dolandırıcılık Savunması: Bir Dava İncelemesi
Ticari uyuşmazlıklar, iddialar ve işlem kayıtlarının önemi.

6. Bildirim Kültürü ve Yönetici Sorumluluğu

• Etik bildirim ve danışma kanallarının erişilebilirliği.
• Gizlilik, iyi niyetli bildirim ve misillemenin önlenmesi.
• İddia, şüphe ve doğrulanmış olayın birbirinden ayrılması.
• Yöneticinin ilk yaklaşımı, çalışan hakları ve yetkili birimlere yönlendirme.

Uygulama 7: Satınalma Süreçlerinde İhbar, İç Kontrol ve Gizlilik: Bir Dava İncelemesi
Güvenilir bildirim mekanizmaları ve gizliliğin korunması.

Uygulama 8: Satınalma Yöneticisinin İhalelerde Şirketi Zarara Uğratma İddiası, Disiplin Soruşturması ve Savunma Süreci
İddiaların tarafsız değerlendirilmesi ve çalışan haklarının gözetilmesi.

7. Etik Risklerden Kurumsal Öğrenmeye

• Olayların şirket varlıklarına, paydaş güvenine ve itibara etkileri.
• Kontrol eksikliklerinin ve erken uyarı işaretlerinin değerlendirilmesi.
• Düzeltici adımların politika, süreç ve eğitimlere yansıtılması.
• Benzer risklerin tekrarlanmasını önlemeye yönelik takip çalışmaları.

Uygulama 9: Tamiri Mümkün Makinelerin Hurda Olarak Piyasaya Satışı İddiası
Şirket varlıklarının sorumlu yönetimi ve kararların denetlenebilirliği.

Uygulama 10: Vana Alımlarında %35 Fiyat Farkı: Satınalmada Suistimal İddiaları ve Yargı Maliyeti
Fiyat farklılıklarının sorgulanması, iddiaların değerlendirilmesi ve kurumsal sonuçlar.

8. Eğitim, Ölçme ve Sürdürülebilirlik Raporlaması

• Göreve ve risk düzeyine uygun eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi.
• Eğitim alan kişi sayısı, eğitim süresi ve kapsama oranlarının izlenmesi.
• Politika iletişimi, katılım, tamamlama ve öğrenme değerlendirme kayıtları.
• Eğitim sonuçlarının sürdürülebilirlik raporlamasına ve komite çalışmalarına aktarılması.

Sürdürülebilirlik Raporunuzda Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Adına Ne Gösterebiliyorsunuz?

Son bir yılda şirketinizde bu alanda kaç eğitim verildi? Kaç çalışan ve yönetici, kaç saat eğitim aldı? Eğitimleriniz riskli görevlerde çalışan ekiplerin ne kadarına ulaştı?

Bir sonraki sürdürülebilirlik komitesi toplantısında, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele eğitimlerini gündeme alın. Eğitim planınızı, sorumlu birimlerinizi ve izlenecek göstergelerinizi belirleyin.

Eğitim Yöntemi

Bir günlük program, kısa konu anlatımları ve seçilmiş vakalar üzerinden etkileşimli tartışmalarla yürütülür. İçerikte yer alan 10 uygulama bir vaka havuzu oluşturur; eğitimde kullanılacak örnekler ve ele alınma derinliği kurumun ihtiyaçlarına göre belirlenir. Katılımcıların öğrendikleri ilkeleri kendi görev ve kararlarına uyarlaması desteklenir.

İç Denetim Ekipleri ve Sürdürülebilirlik Komiteleri İçin 2 Günlük Program

Risk değerlendirmesi, kontrol uygulamaları, eğitim göstergeleri ve raporlama çalışmalarını daha ayrıntılı ele almak isteyen kurumlar, iki günlük uygulamalı program için özel teklif alabilir.

Program, kapsamlı vaka tartışmalarının yanı sıra Şirketinizin Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Gelişim Planı Atölyesini içerir. Atölyede öncelikli gelişim ihtiyaçları, sorumlu birimler, takip tarihleri ve izlenecek göstergelerden oluşan bir plan taslağı hazırlanır.

Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Eğitiminizi Tamamlayın

Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Eğitimini alan kurumlar için bu program, iş etiği ve kurumsal yönetişim boyutunda tamamlayıcı bir gelişim adımıdır. İki eğitimi kurumunuzun sürdürülebilirlik ve çalışan gelişim planında birlikte değerlendirebilirsiniz.

Kurumunuza özel eğitim teklifi için: merdal@istanbul.edu.tr

Prof. Dr. Murat ERDAL — İstanbul Üniversitesi

Anahtar sözcükler: rüşvet, yolsuzluk, corruption, bribery, eğitim, Murat Erdal, sürdürülebilirlik, GRI 205-2, ecovadis, ESRS G1-3, ISO 37001